Άρθρα · Λεξικό

Λεξικό: οι λέξεις της στέγης με απλά λόγια

Στρωματογραφία

Η σειρά των στρώσεων μιας στέγης, από τον σκελετό ως το κεραμίδι. Σε μια κεραμοσκεπή είναι συνήθως ο σκελετός ή η πλάκα, το πέτσωμα, η μόνωση όπου υπάρχει, η μεμβράνη, τα ξύλα που κρατούν τα κεραμίδια και τα κεραμίδια. Οι προδιαγραφές περιγράφουν διαφορετικές διατάξεις, ανάλογα με το αν ο χώρος από κάτω κατοικείται και αν η στέγη πατά σε πλάκα ή σε ξύλο [2].

Πηγή: [2]

Πέτσωμα (ταβλάδωμα)

Οι σανίδες ή τα φύλλα ξύλου που στερεώνονται πάνω στα δοκάρια της στέγης και σχηματίζουν μια συνεχή επιφάνεια. Πάνω τους πατούν η μόνωση, η μεμβράνη και τα κεραμίδια. Οι προδιαγραφές αναφέρουν σανίδες, μοριοσανίδες ή κόντρα-πλακέ, με πάχος που βγαίνει από υπολογισμό, και ζητούν το ξύλο να έχει εμποτιστεί με προστατευτικό για μύκητες και έντομα [2].

Πηγή: [2]

Μεμβράνη κάτω από τα κεραμίδια (διαπνέουσα μεμβράνη)

Ένα φύλλο που μπαίνει κάτω από τα κεραμίδια ως δεύτερη γραμμή απέναντι στο νερό. Πιάνει το νερό που μπορεί να περάσει ανάμεσα από τα κεραμίδια και το οδηγεί στα λούκια. Οι προδιαγραφές για τις επικεραμώσεις ζητούν να έχει μπει πριν από τα κεραμίδια, ώστε να δουλεύουν ο αερισμός και η απορροή του νερού που μπορεί να περάσει [4].

Πηγή: [4]

Ζώνη αερισμού

Το κενό όπου κυκλοφορεί αέρας μέσα στη στέγη. Οι προδιαγραφές θέλουν, μαζί με τη μεμβράνη, δύο χωριστές ζώνες: μία ανάμεσα στα κεραμίδια και στη μεμβράνη, και μία κάτω από τη μεμβράνη, πάνω από τη μόνωση. Για να δουλεύουν, χρειάζονται ανοίγματα αερισμού στο κάτω άκρο της στέγης και στον κορφιά, και δρόμο για το νερό προς τα λούκια [2].

Πηγή: [2]

Κολυμπητά κεραμίδια

Κεραμίδια, συνήθως βυζαντινού τύπου, που στρώνονται και κρατιούνται με λάσπη (κονίαμα), αντί για καρφιά, άγκιστρα ή ξύλα. Είναι ο παραδοσιακός τρόπος σε πολλά παλιά σπίτια. Κατά τις προδιαγραφές, η λάσπη, ακόμη και σε μέρος της στέγης, μειώνει πολύ τον αερισμό κάτω από τα κεραμίδια. Η σκέτη τσιμεντοκονία κάνει τη στερέωση άκαμπτη, με κίνδυνο να ραγίσει [4].

Πηγή: [4]

Κρυφό λούκι

Λούκι που δεν κρέμεται έξω από τη στέγη αλλά είναι φτιαγμένο μέσα της, πίσω από ένα στηθαίο ή στην άκρη της. Συχνά δεν φαίνεται από τον δρόμο. Αν βουλώσει ή χάσει τη στεγανότητά του, το νερό γυρίζει προς τα μέσα. Οι προδιαγραφές προβλέπουν οριζόντιο λούκι που κρέμεται μπροστά ή είναι εσωτερικό, και δεν δέχονται σημεία όπου λιμνάζει νερό [4].

Πηγή: [4]

Συμπύκνωση

Το νερό που βγαίνει από τον αέρα όταν αυτός ακουμπά μια επιφάνεια πιο κρύα από τον ίδιο, όπως το θολό τζάμι. Σε ένα σπίτι εμφανίζεται εκεί όπου μια επιφάνεια μένει κρύα: σε σημεία με λίγη μόνωση, γύρω από μεταλλικά κουφώματα, σε σωλήνες κρύου νερού. Δεν χρειάζεται βροχή: η υγρασία έρχεται κυρίως με τον αέρα και από όσα κάνουμε μέσα στο σπίτι [7].

Πηγή: [7]

Φράγμα υδρατμών

Φύλλο που εμποδίζει τους υδρατμούς του σπιτιού να περάσουν μέσα στη μόνωση και να γίνουν νερό εκεί. Οι προδιαγραφές αναφέρουν ασφαλτικές μεμβράνες, και με ενδιάμεσο φύλλο αλουμινίου, και το ζητούν ανάλογα με την υγρασία των χώρων από κάτω, υποχρεωτικά όταν η μόνωση είναι από ίνες [9]. Σε λάθος θέση μπορεί να φέρει συμπύκνωση μέσα στην κατασκευή [7].

Πηγή: [9]

Εντοπισμός εισόδου νερού

Μια επίσκεψη με στόχο να βρεθεί από πού φτάνει νερό σε ένα σημείο: σε ταβάνι, τοίχο, ταράτσα, στέγη ή υπόγειο. Καταγράφει με φωτογραφίες τα ίχνη του νερού και γράφει τις πιθανές διαδρομές του κατά σειρά πιθανότητας, τι επιβεβαιώθηκε και τι μένει πιθανό. Κανείς δεν μπορεί να εγγυηθεί ότι η είσοδος θα βρεθεί σε μία επίσκεψη. Τιμές και όροι υπάρχουν μόνο στη σελίδα «Έλεγχος στέγης».

Πηγή: η σελίδα Έλεγχος στέγης αυτού του site.

Δώμα (ταράτσα)

Η επίπεδη στέγη ενός κτιρίου: η πλάκα του τελευταίου ορόφου με τις στρώσεις από πάνω της, δηλαδή στρώση για τις κλίσεις, μόνωση όπου υπάρχει, στεγάνωση και, όπου πατά κανείς, στρώση προστασίας. Στις επίσημες προδιαγραφές λέγεται «δώμα». Παρότι μοιάζει επίπεδη, δεν πρέπει να είναι εντελώς οριζόντια: οι προδιαγραφές αποκλείουν τα δώματα χωρίς καθόλου κλίση [8].

Πηγή: [8]

Ρύσεις (κλίσεις απορροής)

Οι μικρές κλίσεις που δίνονται σε μια ταράτσα, ώστε το νερό της βροχής να τρέχει προς τα στόμια των υδρορροών και να μη μένει. Οι προδιαγραφές ζητούν οι κλίσεις να μην αφήνουν σημεία όπου λιμνάζει νερό, γιατί το νερό που μένει για καιρό πάνω στη στεγάνωση τη φθείρει. Η διάταξή τους εξαρτάται από το πόσα στόμια υπάρχουν και πόση επιφάνεια εξυπηρετεί το καθένα [8].

Πηγή: [8]

Στηθαίο

Ο χαμηλός τοίχος γύρω από μια ταράτσα, συνήθως συνέχεια του περιμετρικού δοκαριού, από οπλισμένο σκυρόδεμα. Η στεγάνωση της ταράτσας δεν σταματά στο πάτωμα: γυρίζει, ανεβαίνει κατακόρυφα στο στηθαίο, κολλιέται πάνω του και κλείνει στο πάνω άκρο της. Οι προδιαγραφές ζητούν το στηθαίο να έχει το ύψος και τη μορφή που επιτρέπουν να γίνει αυτό σωστά [8].

Πηγή: [8]

ΠΕΤΕΠ και ΕΤΕΠ

Οι ελληνικές τεχνικές προδιαγραφές που περιγράφουν τι πρέπει να ισχύει σε κάθε εργασία. Οι ΠΕΤΕΠ (προσωρινές) τις έγραψε το τότε υπουργείο δημοσίων έργων. Το 2012 εγκρίθηκαν τετρακόσιες σαράντα από αυτές ως ΕΤΕΠ, με κωδικό που αρχίζει από «ΕΛΟΤ ΤΠ 1501», υποχρεωτικές στα δημόσια έργα [5]. Είναι το πιο κοντινό επίσημο κείμενο για το τι θεωρείται σωστή δουλειά και σε μια ιδιωτική στέγη.

Πηγή: [5]

Τυπική και πλήρης έκθεση στέγης

Δύο γραπτές εκθέσεις για την κατάσταση μιας στέγης. Η τυπική καταγράφει ό,τι φαίνεται χωρίς να ανοίξει η στέγη και γράφει τι δεν ελέγχθηκε. Η πλήρης προσθέτει συμφωνημένα ανοίγματα σε λίγα σημεία, με γραπτή συναίνεση, ώστε να φανεί τι υπάρχει κάτω από τα κεραμίδια. Τιμές και όροι υπάρχουν μόνο στη σελίδα «Έλεγχος στέγης».

Πηγή: η σελίδα Έλεγχος στέγης αυτού του site.

Λοξή (κεκλιμένη) πλάκα

Πλάκα από οπλισμένο σκυρόδεμα που γίνεται με κλίση, ως το τελευταίο ταβάνι ενός σπιτιού, και πάνω της στρώνεται η στέγη: μόνωση, μεμβράνη, ξύλα και κεραμίδι. Χτίζεται με καλούπια σε κλίση, σίδερα, αποστάτες και μπετό, που στους δημόσιους προϋπολογισμούς τιμολογούνται ως χωριστά άρθρα. Την ίδια την πλάκα τη φτιάχνει το συνεργείο του σκελετού, όχι το συνεργείο της στέγης.

Πηγή: [10]

Εξηλασμένη πολυστερίνη (XPS)

Σκληρό αφρώδες μονωτικό σε πλάκες, που αντέχει σε πίεση και ρουφά λίγο νερό. Σε μια στέγη μπαίνει πάνω από τον φορέα, δηλαδή πάνω από την πλάκα ή το ταβλάδωμα. Κυκλοφορεί με σήμανση CE κατά το πρότυπο EN 13164 και με δήλωση επιδόσεων, όπου γράφονται η θερμική αγωγιμότητα και η κλάση αντίδρασης στη φωτιά· στη δήλωση επιδόσεων που διαβάσαμε η κλάση είναι E.

Πηγή: [13]

Επικολλητή ξυλεία (glulam)

Δοκάρια φτιαγμένα από λεπτές σανίδες ξύλου κολλημένες μεταξύ τους, με τα νερά του ξύλου προς την ίδια κατεύθυνση. Έτσι γίνονται μεγάλα και ίσια δοκάρια, που μπορούν να μείνουν εμφανή από μέσα. Ακολουθεί το πρότυπο EN 14080. Με μέση πυκνότητα τουλάχιστον 380 kg/m³ και πάχος τουλάχιστον 40 mm κατατάσσεται χωρίς δοκιμή στην κλάση αντίδρασης στη φωτιά D-s2,d0.

Πηγή: [11]

Ύψος στέγης

Κατά τον νόμο, η μεγαλύτερη κάθετη απόσταση από το χαμηλότερο σημείο όπου πατά η στέγη ως το ψηλότερο σημείο της, χωρίς τη μόνωση και την επικάλυψη, δηλαδή τα κεραμίδια. Αν δεν ορίζεται κάτι άλλο για την περιοχή, δεν ξεπερνά τα δύο μέτρα πάνω από το ανώτατο επιτρεπόμενο ύψος. Ο ορισμός δεν ξεχωρίζει υλικό: ισχύει για στέγη από ξύλο ή από σκυρόδεμα.

Πηγή: [12]

Πηγές

  1. ΠΕΤΕΠ 03-06-02-03 «Θερμομονώσεις κεραμοσκεπών στεγών», ΥΠΕΧΩΔΕ, 2006, σελ. 6, 7 και 9. http://www.ggde.gr/dmdocuments/03-06-02-03.pdf (πρόσβαση 10/11/2026)
  2. ΕΛΟΤ ΤΠ 1501-03-05-01-00:2023 «Επικεραμώσεις στεγών», αναθεωρημένη έκδοση του ΕΛΟΤ (αντικαθιστά την έκδοση 2009), κείμενο κοινοποίησης στη βάση TRIS της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ενότητες 3.4, 4.1, 4.4, 5.5, 5.6, 6.2 και Παράρτημα Β. https://technical-regulation-information-system.ec.europa.eu/en/notification/23767/text/D/EL (πρόσβαση 10/11/2026)
  3. Υπουργείο Ανάπτυξης, Εγκύκλιος 26/2012 (Δ/νση ΔΙΠΑΔ), για την απόφαση ΔΙΠΑΔ/οικ/273/17-7-2012, ΦΕΚ Β΄ 2221/30-7-2012: 440 ΕΤΕΠ υποχρεωτικές στα δημόσια έργα. https://elinyae.gr/sites/default/files/2019-07/Egg26_4.10.2012.1475651056550.pdf (πρόσβαση 10/11/2026)
  4. World Health Organization, «WHO guidelines for indoor air quality: dampness and mould», Περιφερειακό Γραφείο για την Ευρώπη, 2009, σελ. XIV–XV και 36. https://www.who.int/publications/i/item/9789289041683 (πρόσβαση 10/11/2026)
  5. ΠΕΤΕΠ 03-06-01-01 «Στεγανοποίηση δωμάτων και στεγών με ασφαλτικές μεμβράνες», ΥΠΕΧΩΔΕ, 2006, σελ. 30, 32 και 33. http://www.ggde.gr/dmdocuments/03-06-01-01.pdf (πρόσβαση 10/11/2026)
  6. ΠΕΤΕΠ 03-06-02-03 «Θερμομονώσεις κεραμοσκεπών στεγών», ΥΠΕΧΩΔΕ, 2006, σελ. 5. http://www.ggde.gr/dmdocuments/03-06-02-03.pdf (πρόσβαση 10/11/2026)
  7. Δήμος Ελληνικού–Αργυρούπολης, προϋπολογισμός μελέτης Φ/23/08/21, Φεβρουάριος 2026, σελ. 2 (άρθρα ΝΑΟΙΚ για σκυρόδεμα, καλούπια πλακών, οπλισμό και αποστάτες). https://www.elliniko-argyroupoli.gr/wp-content/uploads/2026/03/ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ-signed.pdf (πρόσβαση 16/11/2026)
  8. Απόφαση 2005/610/ΕΚ της Επιτροπής, πίνακας 1 (επικολλητή ξυλεία κατά EN 14080). https://legislation.gov.uk/eudn/2005/610/pdfs/eudn_20050610_adopted_en.pdf (πρόσβαση 16/11/2026)
  9. Ν. 5306/2026, άρθρο 197, περίπτωση 90 («Ύψος στέγης»), ενοποιημένο κείμενο. https://www.taxheaven.gr/law/5306/2026/arthro/197 (πρόσβαση 16/11/2026)
  10. Δήλωση επιδόσεων εξηλασμένης πολυστερίνης κατά EN 13164, αρ. 002/XGSFTOP30TB/010724. https://austrotherm.hu/fileadmin/user_upload/HU/Termekek/Teljesitmeny_nyilatkozatok/DoP_XPS_TOP_30_TB_SF_EN.pdf (πρόσβαση 16/11/2026)